คำพิพากษาศาลฎีกา ปี พ.ศ. 2487 — หน้า 25

โจทฟ้องจำเลยถานปลอมหนังสือซึ่งเกี่ยวกับความผิดถานแจ้งความเท็ดที่ถูกสาลทฟานลงโทสไปแล้ว จำเลยรับสารภาพแต่ต่อสู้ว่าเปนกัมเดียวกับคดีที่สาลทหานลงโทส โจทแถลงประกอบฟ้องว่าคดีเรื่องไหม่นี้คือคดีที่จำเลยนำบัตรปลอมไปสแดงแก่เจ้าพนักงานและเหตุเกิดวันเวลาและสถานที่เดียวกันนั้นเอง ดังนี้สแดงไห้เห็นว่าโจทไม่ประสงค์ไห้ลงโทสจำเลยถานปลอมหนังสือสาลพิพากสายกฟ้องได้

ศาลชั้นต้นฟังว่า ท่อนไม้ของจำเลยอุดท่อโจทก์บังคับให้จำเลยเอาออกโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ในเรื่องคำบังคับดังนี้ จำเลยจะฎีกาว่าท่อนไม้ไม่ได้อุดท่อของโจทก์ไม่ได้ เพราะไม่ได้ยกว่ากล่าวในชั้นอุทธรณ์

สาลชั้นต้นฟังว่า ท่อนไม้ของจำเลยอุดท่อโจท บังคับไห้จำเลยเอาออกโจทอุธรน์ สาลอุธรน์พิพากสาแก้ไนเรื่องคำบังคับดังนี้ จำเลยจะดีกาว่าท่อนไม้ไม่ได้อุดท่อของโจทไม่ได้ เพราะไม่ได้ยกว่ากล่าวไนชั้นอุธรน์.

ภรรยาที่ฟ้องแบ่งสินสมรสนั้น ถ้าสินสมรสมีอยู่ไม่พอใช้หนี้และไม่พอใช้สินเดิมของอีกฝ่ายหนึ่งที่สูญสิ้นไปก็ย่อมไม่มีสิทธิได้แบ่งสินสมรส
ฝ่ายหนึ่งฟ้องเรียกทรัพย์ของผู้ตายตามพินัยกรรม แม้ปรากฏว่าผู้ตายทำพินัยกรรมยกทรัพย์บางอย่างให้คนภายนอกแต่อีกฝ่ายหนึ่งมิได้ต่อสู้ว่าเป็นทรัพย์ตามพินัยกรรมฉบับหลัง เมื่อปรากฏว่าทรัพย์นั้นตกอยู่ที่ตนศาลก็พิพากษาให้ส่งทรัพย์ให้ฝ่ายที่ฟ้องเรียก
ทนายความเบิกความอันเป็นความลับของลูกความของตน โดยลูกความมิได้ยอมให้เปิดเผยและศาลไม่ได้บังคับนั้น เป็นการผิดมารยาททนายความ
คำเบิกความของทนายที่เปิดเผยความลับของลูกความอันเป็นการผิดมารยาททนายความนั้น รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ส่วนจะมีน้ำหนักเพียงไรเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

ภรรยาที่ฟ้องแบ่งสินสมรสนั้น ถ้าสมรสมีหยู่ไม่พอไช้หนี้และไม่พอไช้เดิมของอีกฝ่ายหนึ่งที่สูนย์สิ้นไป ก็+ไม่มีสิทธิได้แบ่งสมรส.
ฝ่ายหนึ่งร้องเรียกทรัพย์ของผู้ตายพบพินัยกัม แม้ปรากตว่าผู้ตายทำพินัยกัมยกทรัพย์บางหย่างไห้คนพาย + แต่อีฝ่ายหนึ่งมิได้ต่อสู้ว่าเปน+ตามพินัยกัมฉบับหลัง เมื่อปรากตว่าทรัพย์นั้นตกหยู่ที่ตน สาลก็พิพากสาไห้ส่งทรัพย์ไหฝ่ายที่ฟ้องเรียก ทนายความเบิกความอันเปนความของลูกความของตน โดยลูกความยินยอมไห้เปิดเผยและสาลไม่ได้รับนั้น เปนการผิดมารยาททนายความ.
คำเบิกความของทนายที่เปิดเผยความสองลูกความอันเปนการผิดมารยาททนายความนั้น รับฟังเปนพยานหลักถานได้จะมีน้ำหนักเพียงไรเปนอีกเรื่องหนึ่ง.

โจทก์จำเลยทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์กัน ระหว่างคู่สัญญากำลังปฏิบัติตามสัญญานั้นอยู่ กองทหารญี่ปุ่นได้ยึดเอารถยนต์ที่เช่ากันนั้นไปเสียดังนี้สัญญาเช่าย่อมระงับ

โจทจำเลยทำสักญญาเช่ซื้อรถยนต์กันระหว่างคู่สัญญากำลังปติบัติตามสัญญานั้นหยู่ กองทหานยี่ปุ่นได้ยึดเอารถยนตร์ที่เช่ากันนั้นไปเสียดังนี้ สัญญาเช่าย่อมระงับ

ผู้ตายเปนผู้ร้ายลักม้าผู้อื่นไป จำเลยตามไปพบ จะจับ ผุ้ตายเอามีดแทง จำเลยจึงฟันผู้ตายแล้วจับไปส่งผู้ไหย่บ้านดังนี้ เปนการป้องกันตัวพอสมควรแก่เหตุ.

ผู้ตายเป็นผู้ร้ายลักม้าผู้อื่นไป จำเลยตามไปพบจะจับ ผู้ตายเอามีดแทง จำเลยจึงฟันผู้ตายแล้วจับไปส่งผู้ใหญ่บ้านดังนี้ เป็นการป้องกันตัวพอสมควรแก่เหตุ

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 230 มิได้บัญญัติเฉพาะการส่งประเด็นไปสืบแต่อย่างเดียว หากบัญญัติรวมถึงการเดินเผชิญสืบด้วย
ในการเผชิญสืบจำเลยจะไปฟังการพิจารณาหรือไม่ก็ได้หากจำเลยไม่ไป เมื่อศาลสืบกลับมาแล้วอ่านให้จำเลยฟังจำเลยไม่คัดค้านอย่างใดดังนี้ไม่ขัดต่อวิธีพิจารณา
การพิจารณาและสืบพยานซึ่งกฎหมายบังคับให้ทำต่อหน้าจำเลยนั้น เฉพาะการพิจารณาและสืบพยานในศาลตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 172 เท่านั้น