คำพิพากษาศาลฎีกา ปี พ.ศ. 2479 — หน้า 5

ในคดีอาญาที่ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลย 4 ปีตาม ม.254 และ 256 เป็น 2 กะทงศาลอุทธรณ์จำคุกจำเลย 4 ปี ตามม.256 เป็น 2 กะทง เช่นกันเช่นนี้ เป็นการแก้น้อย ฎีกาในข้อเท็จจริงไม่ได้ ข้อกฎหมายทั้งปวงที่คู่ความยกขึ้นอ้างอิงในชั้นฎีกาต้องเป็นข้อที่ว่ามาแล้วแต่ชั้นศาลต้น

ผู้ร้ายกว่า 3 คนถืออาวุธครบมือขึ้นไปบนบ้านเขาแล้วเที่ยวเก็บทรัพย์ เจ้าของบ้านมีความกลัวจึงลงเรือนหนีไป กิริยาเช่นนี้เรียกว่าเป็นการขู่เข็ญตาม ม.298 และเป็นผิดฐานปล้นตามมาตรา 301
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกระทำผิดภายนอกพระราชอาณาจักร์สยามเป็นหน้าที่ของโจทก์ที่จะต้องนำสืบความให้ครบ 4 ประการดังที่ระบุไว้ในมาตรา 10(4) จึงจะลงโทษจำเลยได้
ฟ้องว่าจำเลยทำผิดฐานปล้นทรัพย์และลักทรัพย์ที่เมืองไทรย์บุรี โจทก์สืบแต่เพียงวากฎหมายเรื่องปล้นในเมืองไทรย์บุรีมีอย่างไรแต่มิได้สืบกฎหมายในเรื่องลักทรัพย์จะลงโทษฐานลักทรัพย์ด้วยไม่ได้
ความสันนิษฐาน
ศาลจะสันิษฐานเสียเองโดยไม่ฟังคำพะยานว่ากฎหมายของประเทศหนึ่งมีลักษณเช่นไรนั้นไม่ได้

เอาไฟจุดเผาใบอ้อยในสวนของตนซึ่งอยู่ใกล้เคียงกับสวนของคนอื่น เขาห้ามแล้วยังไม่ฟัง แต่การเผานั้นไม่มีลักษณอันน่ากลัวจะเกิดอันตราย ถ้าไฟนั้นลุกลามไปไหม้ทรัพย์ของผู้อื่นเสียหายมีผิดตาม ม.201 ไม่ใช่ม.187 ประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.192-156 โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษตาม ม.187-201 แต่บรรยายฟ้องเกี่ยวกับความผิดตาม ม.201 ดังนี้ ต้องถือว่าโจทก์ไม่มีความประสงค์จะให้ลงโทษตาม ม.187 ศาลจะลงโทษตามมาตรานี้ไม่ได้

ศาลมีอำนาจลงโทษจำเลยเรียงกะทงความผิดได้ในเมื่อปรากฎว่าจำเลยกระทำต่างกรรมต่างวาระกัน ประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.218 ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีผิดตามม.243 +-276-299 ให้จำคุก 6 ปี ศาลอุทธรณ์แก้ให้จำคุกตาม ม.297 -276 มีกำหนด 2 ปีดังนี้เป็นแก้มาก ฎีกาในข้อเท็จจริงได้

ในดวงตราประทับบนเอกสารแทนการลงลายมือชื่อในกิจการเกี่ยวแก่การค้าขายเป็นเนืองนิจ ย่อมใช้ได้เสมอด้วยการลงลายมือชื่อ การผ่อนชำระหนี้ย่อมทำให้อายุความสดุดหยุดลง บุคคล 2 คนประกอบกิจการค้าขายในร้านเดียวกันและแสดงต่อบุคคลภายนอกเสมือนเป็นหุ้นส่วนกันต้องรับผิดร่วมกันในหนี้สินอันเกิดแก่การค้าขายนั้น

หญิงมีสินเดิมมาแต่งงานกับชายเกิดสินสมรสขึ้นหญิงมีส่วนได้ในสินสมรสนั้น 1 ใน 3 สามีทำพินัยกรรม์ยกทรัพย์ให้ผู้อื่น พินัยกรรม์นั้นสมบูรณ์ฉะเพาะในส่วนของสามีเท่านั้น ไม่ครอบไปถึงส่วนของภริยา สามีทำพินัยกรรม์ตั้งให้บุคคลหนึ่งเป็นผู้จัดการทำศพ ภรรยาจะมาขอให้ศาลตั้งตนเป็นผู้ทำศพสามีมิได้ ป.วิ.พ. มาตรา 172, 183, 249 ประเด็น โจทก์ฟ้องว่ามีสินเดิมเป็นเงิน 500 บาท ทางพิจารณาได้ความว่าโจทก์มีสายสร้อยกับแหวนเป็นสินเดิม และศาลก็แบ่งสินสมรสให้โจทก์ตามส่วนเช่นนี้ไม่เป็นการวินิจฉัย+ฟ้องนอกประเด็น ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายจะยกขึ้นอ้างอิงในชั้น+ต้องเป็นข้อที่ได้ว่า+มาแล้วแต่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ ค่าธรรมเนียม

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกระทำร้ายเจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ ขอให้ลงโทษตาม ม.120 ทางพิจารณาได้ความว่าการจับกุมไม่ใช่การกระทำตามหน้าที่ ๆ ระบุไว้ตามกฎหมายดังนี้ ศาลลงโทษจำเลยตาม ม.254 แม้โจทก์จะมิได้อ้างบทมาด้วยก็ตาม

เจ้าของบ้านไม่อยู่ได้+ให้จำเลยเป็นเฝ้าบ้าน และจำเลยได้รับ+ปืนมีทะเบียนไว้โดย+จำเลยมิได้เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ปืนนั้น จำเลย+มีผิดฐานมีอาวุธปืน+ไม่ได้รับอนุญาต

ผู้จัดการห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนไปทำสัญญาแทนห้างหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนรวมกันเป็นโจทก์ฟ้องคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งได้
เดิมผู้เป็นหุ้นส่วนคนเดียวในห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยศาลยกฟ้อง ต่อมาผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนได้เข้าเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยในมูลหนี้รายเดียวกันกับเรื่องเดิมได้เพราะเป็นเรื่องคนละประเด็น
คดีที่โจทก์ได้ยื่นฟ้องก่อนวันใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งต้องใช้พ.ร.บ.วิธีพิจารณาแพ่งร.ศ.127 ซึ่งเป็นกฎหมายซึ่งใช้อยู่ในเวลานั้นในการวินิจฉัยว่าฟ้องต้องห้ามหรือไม่

ความรับผิดตาม พ.ร.บ.การพะนัน ศาลสั่งให้รอการลงอาญาได้